برات – سند پرداخت – حواله پرداخت
برات – سند پرداخت – حواله پرداخت
برات نوشته ای است که به موجب آن شخصی به دیگری دستور می دهد در وعده ای معین یا قابل تعیین، مبلغی را به شخص ثالث یا به حواله کرد او پرداخت کند.

برات

به گزارش پایگاه خبری داورگاه: حقوق تجارت قانون تجارت ایران برات را تعریف نکرده است؛ ولی در تعریف آن می توان گفت: نوشته ای است که به موجب آن شخصی به دیگری دستور می دهد در وعده ای معین یا قابل تعیین، مبلغی را به شخص ثالث یا به حواله کرد او پرداخت کند.

طبق تعریفی که از این سند تجاری گفته شد، برای صدور این سند سه شخص نقش دارند: دستور دهنده ((برات کش، صادر کننده))؛ شخصی که دستور را جهت پرداخت دریافت می کند ((براتگیر و یا محال عَلیه)) و شخص ثالث نیز ((دارنده برات)) نامیده می شود.

مندرجات قانونی برات

به موجب ماده ۲۲۳ قانون تجارت، ((برات علاوه بر امضا یا مهر برات دهنده، باید دارای شرایط زیر باشد:

  1. قید کلمه برات در روی ورقه؛
  2. تاریخ تحریر (روز و ماه و سال)؛
  3. اسم شخصی که باید برات را تادیه کند؛
  4. تعیین مبلغ؛
  5. تاریخ تادیه وجه؛
  6. مکان تادیه وجه، اعم از اینکه محل اقامت محال علیه باشد یا دیگری؛
  7. اسم شخصی که این سند در وجه یا حواله کرد او پرداخته می شود؛
  8. تصریح به اینکه نسخه اول یا دوم یا سوم یا چهارم اِلَخ (۱) است)).

به موجب ماده ۲۲۶ قانون تجارت، در صورتی که این سند تجاری متضمن یکی از مقرر در شماره های ۲ – ۳ – ۴ – ۵ – ۶ – ۷ و ۸ نباشد مشمول مقررات راجعه به بروات تجارتی نخواهد بود، بلکه سند دیگری است که باید طبیعت حقوقی آن مشخص شود و این طبیعت در هر مورد فرق خواهد داشت. هرگاه این سند تجاری تمام مندرجات قانونی راجع به سفته را داشته باشد، سفته تلقی می شود و نه سند عادی.

قانون گذار ایران، ذکر کلمه برات را در روی ورقه از ضروریات این سند تجاری تلقی نکرده است. پس به موجب قانون ایران، اگر ورقه ای تمام مندرجات الزامی و قانونی ماده ۲۲۳ را داشته باشد، برات محسوب می شود؛ حتی اگر صراحتاً روی آن قید نشده باشد.

باید توجه داشت که، مندرجات این سند تجاری جنبه نظم عمومی دارد. به علاوه هیچ چیز دیگری نمی تواند جایگزین مندرجات ماده ۲۲۳ قانون تجارت شود.

ظهرنویسی برات

ممکن است شخص ثالث به عنوان دارنده‌ این سند و طلبکار وجه، سند را به دیگری واگذار کند، و آن دیگری به شخص دیگر و به همین ترتیب سند چند دست منتقل شود که در این حالت آن فردی که سند در نهایت در دست او قرار دارد دارنده‌ نهایی محسوب می شود و کلیه‌ اشخاص ما قبل وی به جز شخص صادر کننده و شخص براتگیر، ظهرنویس هستند ((یعنی اشخاصی که پشت سند را امضا کرده‌اند تا دست به دست منتقل شود)).

پاورقی:

۱) الخ، مخفف کلمه الی آخر است.

  • نویسنده : احسان نصوحی
  • منبع خبر : اختصاصی داورگاه