دادگاه عمومی حقوقی
دادگاه عمومی حقوقی
داورگاه - با توجه به قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب 1373 و آئین نامه اجرایی آن و نیز قانون اصلاح قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب مصوب 1381 و آئین نامه مربوط و سایر مقررات، مراجع عمومی را می توان به دادگاه های نخستین و دادگاه های تجدیدنظر تقسیم نمود. دادگاه های عمومی که علی القاعده در مرحله نخستین به دعاوی و شکایات و امور داخل در صلاحیت خود رسیدگی می نمایند در زیر بررسی می شوند.

دادگاه عمومی حقوقی

به گزارش پایگاه خبری داورگاه ؛ دادگاه عمومی، بر اساس ماده ۲ قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب، در محل هایی که رئیس قوه قضائیه تشخیص می دهد تشکیل می گردد و تعیین قلمرو محلی و تعداد شعب آن با مقام مزبور است. تخصیص شعب به حقوقی و جزایی در هر حوزه قضایی، با مقام مزبور یا مقامات مجاز از طرف وی می باشد.

دادگاه های عمومی حقوقی با حضور رئیس شعبه یا دادرس علی البدل تشکیل می شود، بنابراین در دادگاه عمومی قاعده وحدت قاضی حکم فرماست. تمامی اقدامات و تحقیقات به وسیله رئیس یا دادرس علی البدل انجام گردیده و تصمیم گیری قضایی و انشای رای با قاضی دادگاه است.

بنابراین اختیارات رئیس دادگاه در رسیدگی به پرونده و ترتیب رسیدگی، هیچ گونه تفاوتی با اختیارات و ترتیب رسیدگی دادرس علی البدل ندارد. علی الاصول، دادرس علی البدل در صورتی در دادگاه با ابلاغ رئیس کل  دادگاه، حضور یافته و انجام وظیفه می نماید که رئیس دادگاه معذوریت داشته و غایب باشد؛ اما انجام وظیفه هم زمان هر دو مقام مزبور، در دادگاه واحد منع قانونی ندارد ولی در این صورت، پرونده ها توزیع گردیده و هریک، در پرونده مورد رسیدگی، کلیه اختیارات و وظایف مندرج در بند الف ماده ۱۴ قانون مزبور را خواهد داشت.

بر اساس تبصره ماده ۱۱ قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹، حوزه قضایی عبارت است از قلمرو یک بخش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم بندی حوزه قضایی به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه، تغییری در صلاحیت عام دادگاه مستقر در آن نمی دهد.

چنانچه در مرکز بخش یا شهرستانی دادگاه عمومی تشکیل نشد باشد، یعنی آن بخش یا شهرستان دادگاه نداشته باشد، رسیدگی به امور قضایی مربوط به آن محل، در خصوص بخش، با نزدیک ترین دادگاه همان استان و در خصوص شهرستان، با نزدیک ترین حوزه قضایی شهرستان تابع همان استان می باشد.

رئیس شعبه اول دادگاه عمومی حوزه قضایی مستقر در مرکز بخش، بر شعب دیگر نظارت و ریاست اداری دارد و دفتر شعبه اول، دفتر کل دادگاه است.

رئیس دادگاه عمومی شهرستان در غیر مرکز استان، رئیس دادگستری آن شهرستان است و بر کلیه دادگاه ها و دادسراهای مربوط و همچنین دادگاه های مستقر در بخش، نظارت و ریاست اداری دارد و دفتر شعبه اول، دفتر کل دادگاه عمومی شهرستان است.

رئیس شعبه اول دادگاه عمومی شهرستان مرکز استان، رئیس کل دادگاه های شهرستان است. اما رئیس کل دادگستری استان، رئیس شعبه اول دادگاه تجدیدنظر و رئیس دادگاه های کیفری استان است و بر دادگاه های تجدیدنظر، کیفری استان و کلیه دادگستری ها، دادگاه ها و دادسراهای آن استان نظارت و ریاست اداری دارد.

آرشیو مطالب آئین دادرسی مدنی

  • نویسنده : احسان نصوحی
  • منبع خبر : اختصاصی داورگاه - برگرفته از کتاب آئین دادرسی مدنی، جلد اول، اثر دکتر عبدالله شمس